Volg ons op
Ondersteunde Communicatie

Ondersteunde Communicatie

‘Ondersteunde Communicatie (OC)’  is het Nederlandse equivalent voor de Engelstalige term “Augmentative and Alternative Communication (AAC)”. Van OC is sprake als communicatievormen en zintuigen elkaar functioneel vervangen, ondersteunen of aanvullen op het moment dat waarneming en/of expressie van spraak of gebarentaal niet (meer) mogelijk is. Het is steeds gericht op informatie-uitwisseling en een zo efficiënt mogelijk verloop van communicatie. 

Natuurlijke Compensatie

De ondersteuning richt zich op alle mogelijke uitingsvormen die zich ontwikkelen en aandienen als natuurlijke aanpassingen op beperkingen en daaruit voortkomende belemmeringen.  De communicatie-ondersteuning kan betrekking hebben op het uiten, waarnemen, verwerken en begrijpen van taal bij met name communicatie, informatieverwerking en lezen.

Algemene doelgroep

De doelgroep mensen met een complexe ondersteuningsbehoefte van hun communicatie en omgeving is divers. Meestal worden op basis van de oorzaak van de beperking verschillende doelgroepen onderscheiden:

  • Mensen met een aangeboren hersenbeschadiging, zoals spasticiteit, een verstandelijke beperking of een meervoudig complexe handicap.
  • Mensen met een verworven hersenbeschadiging, zoals afasie na een herseninfarct.
  • Mensen die niet meer kunnen praten en gebaren door bijvoorbeeld een hoge dwarslaesie.
  • Mensen met zintuiglijke en/of meervoudige beperkingen (aangeboren of verworven).
  • Mensen die tijdelijk niet meer kunnen praten, bijvoorbeeld bij stembandoperaties, intubatie en bij intensive of medium care.
  • Mensen met een langdurig, chronische of progressieve ziekte bijvoorbeeld, een spierziekte, Multiple Sclerose (MS) of ziekte van Parkinson en dementie, waarbij het communicatief functioneren geleidelijk afneemt.

Incidentie

Naar schatting wonen in Nederland ongeveer een half miljoen mensen met een ernstige communicatiebeperking of complexe behoefte aan ondersteuning van hun communicatie en omgeving. Ondanks de grote onderlinge verschillen hebben deze mensen een ding gemeen. Om zo optimaal mogelijk aan onze (talige en sterk geletterde) samenleving te kunnen deelnemen zullen zij in staat moeten zijn om met hun omgeving te communiceren. Daartoe zullen mensen met een beperking in staat moeten worden gesteld om hun talige en communicatieve vaardigheden te ontwikkelen en zullen hen de best passende en meest adequate voorzieningen daartoe moeten worden aangereikt (denk aan pictogrammen, gebaren, tactiele verwijzers, low-tech of high-tech (computergebaseerde) communicatiehulpmiddelen voorzien van computerspraak).

Deze doelgroep is verspreid over de gehele linie van de zorg (waaronder categorale instellingen voor gehandicaptenzorg, kinderdagcentra), het (speciaal) onderwijs, ziekenhuizen, thuiszorg, revalidatie, verzorging- en verpleeghuizen. Het betreft hier niet alleen mensen met aangeboren beperkingen, maar in principe kan iedereen van ons deze problematiek overkomen.

In deze tabel (onder constructie) is een inschatting gemaakt van de totale omvang in Nederland. In de laatste kolom is een overzicht geven van de aantallen mensen in Nederland waarvoor Ondersteunde Communicatie (OC) een noodzakelijke meerwaarde zou kunnen bieden om te komen tot een verbeterd menswaardig bestaan.

In totaal spreken we over ongeveer een half miljoen mensen in Nederland (3 % van de totale bevolking) voor wie mogelijkheden en gelegenheden veelal onbenut blijven, terwijl tal van ondersteuningstechnieken en methoden voor handen zijn. Dit leidt voor hen tot een schrijnende tekortkoming in de kwaliteit van zorg, het (speciaal) onderwijs en andere vormen van ondersteunende dienstverlening bij wonen (‘supported living’), werken (c.q. activiteitenbegeleiding) en vormen van vrije tijdsbesteding.

 

 

Recente nieuwsberichten, publicaties & rapporten
Twitter
Verbeelding